108 lat po odzyskaniu przez Polskę wolności, rocznica tego dnia ponownie stała się dla Polaków w Nowym Jorku okazją nie tylko do świętowania, ale także do pamięci o historii i docenienia tych, którzy budują dobre imię Polski za oceanem. Czwartkowa (12 listopada) uroczystość w polskim konsulacie na Manhattanie zgromadziła przedstawicieli Polonii, środowisk kulturalnych, naukowych i biznesowych oraz osoby od lat zaangażowane w promowanie Polski w Stanach Zjednoczonych. Gospodarzem wieczoru był Konsul Generalny RP w Nowym Jorku Mateusz Sakowicz, który przypomniał, że odzyskanie niepodległości w 1918 roku zakończyło 123 lata zaborów, ale troska o wolność pozostaje zadaniem kolejnych pokoleń.
Powtarzamy słowa św. Jana Pawła II, że wolność jest dana i zadana. To nasze wspólne zadanie
– podkreślił konsul.
Mimo deszczowej pogody w Nowym Jorku sala wypełniła się gośćmi, a atmosfera spotkania pokazała, jak ważne dla Polaków mieszkających za oceanem pozostają narodowe rocznice.
103 lata życia i niezwykła historia polskiego żołnierza
Jednym z najbardziej wyjątkowych uczestników uroczystości był 103-letni Fryderyk Dammont, urodzony w Krakowie sybirak, były więzień sowieckiego łagru i żołnierz armii generała Władysława Andersa. Był świadkiem historii, którą młodsze pokolenia znają przede wszystkim z książek i rodzinnych opowieści. Mimo sędziwego wieku nie zabrakło mu poczucia humoru.
Mam tyle lat, co ci wszyscy ludzie tutaj razem wzięci
– żartował.
Przyznał również, że po śmierci żony doskwiera mu samotność, dlatego możliwość spotkania z rodakami sprawia mu ogromną radość.
To piękne święto, jedno z największych. Kiedy widzę tylu ludzi, serce mi się raduje
– mówił wzruszony.
Państwowe odznaczenia dla zasłużonych Polaków
Ważną częścią wieczoru była ceremonia wręczenia odznaczeń państwowych osobom szczególnie zasłużonym dla Polski i Polonii. Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej, nadany jeszcze postanowieniem prezydenta Andrzeja Dudy, otrzymał ks. Stefan Andrzej Las. Złotym Krzyżem Zasługi uhonorowano Agnieszkę Kingę Pogorzelską. Odznaczenie przyznał prezydent RP Karol Nawrocki.
Wręczono również odznaki honorowe „Zasłużony dla Polonii i Polaków za Granicą”, nadane przez prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska w uznaniu szczególnych zasług w umacnianiu polskiej tożsamości narodowej poza granicami kraju. Wśród wyróżnionych za przyczynianie się do zachowania polskich tradycji oraz budowania więzi między Polską a środowiskami polonijnymi w Ameryce znaleźli się Artur Dybanowski, Agnieszka Granatowska, Małgorzata Kłos oraz Zbigniew Wiktor Kłos.
Nie zabrakło również wyjątkowego wyróżnienia dla małżeństw z imponującym stażem. Za 50 lat wspólnego życia uhonorowano Anielę i Stanisława Sobczyków oraz Romualdę i Adama Sztychowskich. Ich jubileusze stały się pięknym przypomnieniem o trwałości rodzinnych więzi, które dla wielu polskich emigrantów są fundamentem życia na obczyźnie.
„Wybitny Polak” – sukcesy Polaków w Ameryce
Kolejnym ważnym punktem uroczystości było wręczenie statuetek konkursu „Wybitny Polak”, honorującego osoby, które swoimi osiągnięciami i działalnością przyczyniają się do budowania pozytywnego wizerunku Polski na świecie. W ceremonii uczestniczył Michał Lipiński, dyrektor konkursu „Teraz Polska”, który wspólnie z konsulem generalnym Mateuszem Sakowiczem wręczał laureatom statuetki.
Najmłodszym wyróżnionym był Andrew Michon, zdobywca tytułu w kategorii „Młody Polak”. W kategorii „Nauka” nagrodę otrzymał dr Adam S. Budzikowski, natomiast w kategorii „Biznes” wyróżniono Piotra Praszkowicza. Statuetka w kategorii „Sztuka” trafiła do Dominika Grzyba, znakomitego dyrygenta i pianisty. Był to doskonały przykład różnorodności polskich sukcesów za oceanem – od nauki i przedsiębiorczości po kulturę i działalność młodego pokolenia.
„Żyjemy w wolnym kraju i trzeba to doceniać”
Artystycznym zakończeniem wieczoru był występ wokalistki Dominiki Handzlik, która zaprezentowała repertuar odwołujący się nie tylko do miłości do ojczyzny, ale też wolności, nadziei i siły człowieka.
Wśród wykonanych utworów znalazła się piosenka „Nim wstanie dzień”, napisana przez Agnieszkę Osiecką do muzyki Krzysztofa Komedy, znana z filmu „Prawo i pięść”.
To bardzo ważne, żebyśmy doceniali to, co mamy. Żyjemy w wolnym kraju i trzeba to doceniać
– powiedziała Dominika Handzlik. Wokalistka zakończyła swój występ utworem „Jeszcze w zielone gramy”, którego słowa niosą przesłanie nadziei i wytrwałości.
To piosenka o tym, że mamy w sobie siłę. Wszystko jeszcze przed nami
– mówiła później artystka.
Wieczór przebiegał w uroczystej atmosferze i goście przyznawali, że była to piękna celebracja polskiej niepodległości. Nie wszyscy jednak uczestnicy byli w pełni zadowoleni z programu obchodów. Jeden z gości, przedstawiający się jako góral Antek, zwrócił uwagę na pominięcie ważnych, jego zdaniem, postaci i wydarzeń związanych z walką o polską wolność.
Obchodzimy 108 lat niepodległości bez wspomnienia Błękitnej Armii. Dlaczego nikt nie powiedział o Pułaskim i Kościuszce?
– zapytał z rozczarowaniem.
