Andrzej Wajda, urodzony 6 marca 1926 roku w Suwałkach, przez ponad sześć dekad opowiadał historię Polski poprzez losy zwykłych ludzi uwikłanych w wielkie wydarzenia historyczne. Jego filmy poruszały tematy wojny, wolności, pamięci, patriotyzmu i walki jednostki z systemem politycznym. W 2000 roku reżyser otrzymał honorowego Oscara za całokształt twórczości, stając się jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich artystów na świecie.
Do 22 października w legendarnym kinie Film Forum na Manhattanie odbywa się retrospektywa twórczości polskiego reżysera, którego filmy na trwałe zapisały się w historii światowej kinematografii. W programie „Andrzej Wajda 100: Retrospective” znalazły się największe arcydzieła polskiego kina, między innymi nowo odrestaurowane w wersjach 4K.
Martin Scorsese: „Wajda był prawdziwym mistrzem”
Wśród osób wspierających nowojorski przegląd znalazł się Martin Scorsese, jeden z najwybitniejszych amerykańskich reżyserów, twórca takich filmów jak „Taksówkarz”, „Wściekły byk” czy „Chłopcy z ferajny”. Scorsese od lat podkreśla ogromne znaczenie twórczości Andrzeja Wajdy dla światowego kina. Z okazji nowojorskiej retrospektywy przygotował specjalne nagrane wprowadzenie do filmu „Popiół i diament”.
Andrzej Wajda był jednym z największych filmowców, jakich kiedykolwiek mieliśmy. Jego kunszt, nieustraszone dążenie do prawdy, głęboka miłość do ojczyzny i niezwykła pasja do kina są obecne w każdym kadrze i każdym cięciu jego filmów. Pozostawił po sobie jeden z najważniejszych dorobków w historii sztuki filmowej. Był prawdziwym mistrzem
– podkreślił w nim Martin Scorsese.
W promocję przeglądu zaangażowała się również Krystyna Zachwatowicz-Wajda, żona reżysera, wybitna scenografka i kostiumografka, przez lata związana z jego twórczością artystyczną. Ona także przygotowała specjalne nagranie dla nowojorskiej publiczności.
25 filmów i 77 seansów w trzy tygodnie
Program przeglądu jest imponujący. W ciągu trzech tygodni publiczność będzie mogła obejrzeć 25 filmów Andrzeja Wajdy podczas 77 seansów. W repertuarze znalazły się między innymi „Pokolenie”, „Kanał”, „Popiół i diament”, „Ziemia obiecana”, „Człowiek z marmuru”, „Człowiek z żelaza”, „Danton”, „Korczak”, „Katyń”, „Tatarak” oraz „Wałęsa. Człowiek z nadziei”. Szczególną atrakcją są amerykańskie premiery nowych cyfrowych rekonstrukcji 4K, przygotowanych przez warszawską firmę DI Factory, przy udziale Jędrzeja „Jeda” Sablińskiego.
Dzięki nowoczesnej technologii widzowie mają okazję zobaczyć wiele filmów w odświeżonej jakości obrazu, pozwalającej na nowo odkryć kunszt operatorski i niezwykłą dbałość Wajdy o wizualną stronę swoich dzieł.
Polscy aktorzy wspominają współpracę z Wajdą
Wśród gości specjalnych znalazł się Paweł Szajda, polsko-amerykański aktor, który wystąpił u Andrzeja Wajdy u boku Krystyny Jandy w filmie „Tatarak” z 2009 roku. Dla aktora udział w jubileuszowym przeglądzie jest nie tylko okazją do przypomnienia wyjątkowego filmu, ale również do spotkania z nowojorską publicznością i uczczenia pamięci reżysera, z którym połączyła go osobista przyjaźń.
Jestem bardzo podekscytowany tym przeglądem i cieszę się, że mogę spotkać dużo nowych ludzi. Wajda był na początku bardzo stanowczy i wymagający, ale z czasem staliśmy się przyjaciółmi
– wspomina Paweł Szajda. Aktor spotka się z publicznością Film Forum 19 października, po wieczornym pokazie „Tataraku”. Film jest niezwykłą opowieścią o przemijaniu, miłości i śmierci. Wajda połączył w nim literacką historię z osobistą opowieścią Krystyny Jandy o stracie męża, operatora filmowego Edwarda Kłosińskiego.
Kolejnym wyjątkowym gościem retrospektywy będzie Robert Więckiewicz, który w 2013 roku wcielił się w Lecha Wałęsę w filmie „Wałęsa. Człowiek z nadziei”. Pokaz obrazu zaplanowano na 22 października, ostatni dzień przeglądu. Po projekcji odbędzie się spotkanie z aktorem, które będzie okazją do rozmowy o pracy z Andrzejem Wajdą i przygotowaniach do roli. Film przedstawia drogę Lecha Wałęsy od robotnika Stoczni Gdańskiej do przywódcy „Solidarności” i prezydenta Polski. Wajda ponownie sięgnął w nim do najważniejszych wydarzeń współczesnej historii Polski, pokazując je zarówno z perspektywy politycznej, jak i osobistej.
Podróż przez historię Polski potrwa do 22 października
Andrzej Wajda zmarł 9 października 2016 roku, a tegoroczna retrospektywa odbywa się niemal dokładnie w dziesiątą rocznicę jego śmierci. Mimo upływu czasu widać, że twórczość Wajdy nadal porusza, inspiruje i prowokuje do dyskusji. Dla polonijnej publiczności to wyjątkowa okazja, by ponownie zobaczyć najważniejsze dzieła polskiego kina na dużym ekranie. Dla amerykańskich widzów przegląd może stać się fascynującą podróżą przez historię Polski, opowiedzianą językiem filmu.
Retrospektywę współorganizują Instytut Kultury Polskiej w Nowym Jorku oraz DI Factory. Wydarzenie jest współfinansowane przez Polski Instytut Sztuki Filmowej, a jego partnerem jest Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych. Wsparcia udzielił również The Ashes and Diamonds Fund for Eastern European Film.
Pełny repertuar przeglądu w Film Forum (209 West Houston Street, Manhattan, Nowy Jork) i bilety znaleźć można na stronie internetowej: www.filmforum.org
