Parada Pułaskiego to jedno z największych świąt dla mieszkających w Stanach Zjednoczonych Polaków. W każdą pierwszą niedzielę października, bez względu na pogodę, Polonia maszeruje Piątej Aleją, demonstrując jedność i dumę z pochodzenia. I tak od niemal 90 lat, choć inne nacje ostrzyły sobie zęby, żeby odebrać Polonii ten termin. Ciekawostek związanych z biało-czerwonym marszem, który odbędzie się już 4 października, jest jednak znacznie więcej!
Autor: Pulaskiparade.org/ Materiały prasowe
Parada Pułaskiego jest drugą po St. Patrick's Day Parade najstarszą paradą w Nowym Jorku i jednym z około 200 etnicznych przemarszów organizowanych co roku w metropolii.
Pierwszy polonijny przemarsz ulicami Nowego Jorku odbył się w 1926 r., upamiętniając 150. rocznicę przyjazdu Tadeusza Kościuszki do Ameryki, z inicjatywy ówczesnego proboszcza polskiej parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika na Manhattanie ks. Feliksa Buranta. Wtedy to zorganizowano pochód z udziałem 3 tys. Polaków z kościoła na 7. ulicy do City Hall Park, gdzie symbolicznie zasadzono dwa dęby ku pamięci Tadeusza Kościuszki i Kazimierza Pułaskiego.
Powstanie parady to efekt wspólnych wysiłków dwóch komitetów – Komitetu Pułaskiego i Komitetu Krzyżanowskiego, które szukając sposobu na jeszcze huczniejsze niż wcześniej uczczenie gen. Kazimierza Pułaskiego, w 1937 r. połączyły siły i stworzyły Pulaski Memorial Committee. Inicjatorem wprowadzenia Polaków na 5. Aleję był ks. Feliks Burant.
Biało-czerwony pochód ku czci gen. Kazimierza Pułaskiego odbywa się w każdą pierwszą niedzielę października. Jak zdradzają przedstawiciele Komitetu Głównego Parady Pułaskiego, przedstawiciele innych narodowości robili jednak podchody, by zabrać Polakom ten termin.
Parada tylko dwukrotnie nie pojawiła się na Piątej Alei - w 2001 roku po atakach na WTC i w 2020 r. z powodu pandemii. Sześć lat temu odbyła się jedynie uroczysta msza w katedrze św Patryka na Manhattanie i tradycyjne śniadanie. Z tego powodu Wielka Marszałek Parady Pułaskiego 2020 r. Jadwiga Kopala pełniła tę funkcję nie przez rok, a przez dwa lata.
Trasa Parady od początku jej powstania biegnie Piątą Aleją. Oficjalna trybuna dla widowni mieści się przed Nowojorską Biblioteką Publiczną, nieopodal 41. ulicy.
Pochód jest jednodniowym wydarzeniem, ale jego przygotowywanie i planowanie trwa cały rok.
Wielki Marszałek Parady Pułaskiego na kolejny rok wybierany jest każdorazowo tuż po Paradzie. Przez lata na jej czele stawali rotacyjnie przedstawiciele stanów Nowy Jork i New Jersey. Od 2019 roku, dzięki zmianie w Konstytucji Parady Pułaskiego, Wielkim Marszałkiem może być też reprezentant stanu Connecticut. Jako pierwszy tę funkcję pełnił Dariusz Barcikowski, honorowy konsul RP w Connecticut.
W 2012 r., na czele 75. Parady Pułaskiego po raz pierwszy w historii stanęło małżeństwo – dr Krystyna Szewczyk-Szczęch i dr Kazimierz Szczęch.
Honorowymi Marszałkami Parady Pułaskiego w przeszłości byli między innymi: generał Józef Haller, generał Tadeusz „Bór" Komorowski, arcybiskup Stanisław Dziwisz oraz prezydent Lech Wałęsa. W tym roku będzie nim zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski.
Paradę odwiedzali chętnie amerykańscy politycy, w tym między innymi: Robert F. Kennedy, Michael Bloomberg, Chuck Schumer, Carolyn B. Maloney.
W 1983 r., gościem bankietu towarzyszącego paradzie był prezydent USA Ronald Reagan. Był to symboliczny gest wsparcia Polaków, których rodacy w kraju walczyli o uwolnienie spod jarzma komunizmu.
Przez wiele lat najważniejszy polonijny bal, czyli Bankiet Parady Pułaskiego odbywał się w hotelu Marriott Marquis na Times Square. Zmiany przyniosła pandemia i w 2021 r. z powodu obostrzeń sanitarnych obowiązujących jeszcze w Nowym Jorku galę przeniesiono do sali Venetian w Garfield, NJ. Wyjątkowo też odbyła się ona nie przed, a po polonijnym pochodzie.
W 2017 roku, przy okazji 80. Parady Pułaskiego w Central Parku odbył się pierwszy Pulaski Day Music Festiwal. Po raz drugi Polonia mogła po Paradzie oklaskiwać w Central Parku gwiazdy polskiej muzyki w 2022 r.
