Uroczyste obchody 235. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja zorganizowane zostały wspólnie przez przedstawicieli Polski i Litwy. Wydarzenie, które miało miejsce 5 maja w polskiej placówce na Manhattanie, stało się nie tylko okazją do upamiętnienia jednego z najważniejszych momentów w historii Polski, ale również podkreślenia wielowiekowego braterstwa obu narodów, których wspólna historia sięga czasów Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
Uroczystość rozpoczęło odśpiewanie hymnów narodowych Polski i Litwy. Następnie głos zabrali Konsul Generalny RP w Nowym Jorku Mateusz Sakowicz oraz Konsul Generalny Litwy w Nowym Jorku Dovydas Spokauskas. W swoich przemówieniach podkreślali znaczenie współpracy polsko-litewskiej oraz wspólnego dziedzictwa historycznego, którego symbolem pozostaje Konstytucja 3 Maja.
Konsul Mateusz Sakowicz zwrócił uwagę na szczególną rolę Polonii oraz jej więź z ojczyzną.
Jesteśmy bardzo blisko Polski. Polska to przede wszystkim ludzie, tacy jak wy, którzy mają ją w sercu
– podkreślił konsul. Dodał również, że Konsulat Generalny RP w Nowym Jorku jest „naszym kawałkiem Polski”, miejscem niezwykle ważnym dla Polonii w Ameryce.
Szczególnym gościem wydarzenia był minister spraw wewnętrznych Litwy Vladislav Kondratovič, który przemawiał zarówno po polsku, jak i po litewsku. Jego wystąpienie zostało bardzo ciepło przyjęte przez uczestników uroczystości i było wyraźnym symbolem bliskości obu narodów.
Odczytano również list kongresmana z Nowego Jorku Dana Goldmana skierowany do uczestników obchodów.
Centralnym motywem uroczystości było przypomnienie znaczenia Konstytucji 3 Maja dla historii Polski i Europy. Ustawa Rządowa z dnia 3 maja 1791 roku była pierwszą w Europie i drugą na świecie nowoczesną konstytucją pisaną – po konstytucji Stanów Zjednoczonych z 1787 roku. Uchwalona przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego i przedstawicieli narodu miała na celu reformę państwa, ograniczenie anarchii politycznej i wzmocnienie Rzeczypospolitej. Znosiła liberum veto, wprowadzała monarchię dziedziczną oraz częściowo zrównywała prawa mieszczan i szlachty, obejmując również chłopów ochroną państwa. Do dziś pozostaje symbolem demokracji, równości i praworządności.
Mecenas Mariusz Śniarowski, członek zarządu PSFCU, podkreślił historyczne znaczenie 3 maja.
Mieliśmy okazję celebrować Dzień Konstytucji 3 Maja. Jednej z pierwszych na świecie, która stała się wzorem demokracji, równości i praworządności. To bardzo ważny dzień dla wszystkich Polaków
– powiedział.
Po części oficjalnej odbył się koncert w wykonaniu litewskiego klarnecisty Tomasa Mileriusa oraz pianistki Iny Jung, związanych z prestiżową Juilliard School. Artyści zaprezentowali repertuar muzyki klasycznej, w tym utwory Fryderyka Chopina, który spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem publiczności.
Mecenas Przemysław Bloch, kolekcjoner pamiątek po Powstaniu Styczniowym, nie krył uznania dla organizatorów wydarzenia.
Bardzo udany wieczór, świetny dobór muzyki. Chopin był wspaniały
– powiedział, w czym wtórował mu doradca Prezydenta RP Bogusław Winid, który również podkreślił wysoki poziom artystyczny koncertu.
Bardzo ważny akcent polsko-litewski, wspólny mianownik. Ta sama Rzeczpospolita, Konstytucja 3 Maja jest naszym wspólnym dziedzictwem
– podsumował mecenas Bloch, zwracając uwagę na szczególny wymiar historyczny uroczystości.
Nowojorskie obchody pokazały, że pamięć o Konstytucji 3 Maja pozostaje żywa nie tylko w Polsce, ale również wśród Polonii oraz narodów związanych wspólną historią dawnej Rzeczypospolitej.
